Kategoria: Przewodnik krajoznawczy
Opublikowano: 2012-03-07 23:10:36 przez system

Przez puszczę Niepołomicką (II)

Teren Puszczy objęty trasą niniejszej wycieczki, to w większości obszar powiatu wielickiego, trzeba jednakże pamiętać, że przed reformą administracyjną kraju powiat bocheński sięgał aż po wielki Kraków. Dla zapoznania się z ogromem Puszczy Niepołomickiej i wieloma obiektami krajoznawczymi w jej obrębie występującymi, proponuje się trasę wzdłuż leśnych dróg – szlaków turystycznych oznaczonych znakami: zielonym i czarnym, a prowadzącymi od Stanisławic po Szarów. Poniżej przedstawiamy kolejną część cyklu poświęconemu Puszczy Niepołomickiej.

/media/data/upload/Turystyka-Historia/Krajobrazy bochenszczyzny/Szlaki-Puszcza I II III/1 (3).jpgTrasa ta liczy około 17 km długości, jest więc w sam raz na wycieczkę pieszą, a i turyści na kółku też pewnie nie poczują niedostatku. Szlak zaczyna się w rejonie przystanku PKP w Stanisławicach, skąd wyruszamy drogą biegnącą na północ, w stronę widocznej ściany lasu. Turystyczny drogowskaz informuje o odległościach do przebycia, a więc: Niepołomice – 18 km, Sitowiec – 13 km, Przyborów – 9 km., całkiem niedaleko. Wkrótce docieramy do brzegu lasu i miejsca postojowego – parkingu w tym rejonie zlokalizowanego. Szlak prowadzi na północ, wokół rozciąga się różnowiekowy las sosnowy, a bezpośrednio przy drodze w formie alei, rosną dęby nawiązujące do pierwotnych puszczańskich drzewostanów. Drogi, którymi przebiega zielony szlak turystyczny posiadają zróżnicowana nawierzchnię, są to drogi asfaltowe, gruntowe i żwirowe, a także w niewielkich zakresie dukty leśne o naturalnym podłożu. Cechą charakterystyczną wszystkich tych dróg, jest przecinanie się ich pod kątem prostym co czyni z nich czytelny system komunikacyjny w obrębie Puszczy.

/media/data/upload/Turystyka-Historia/Krajobrazy bochenszczyzny/Szlaki-Puszcza I II III/3.jpgPierwszym elementem krajoznawczego poznania jest rezerwat przyrody „Długosz Królewski”, o istnieniu w tym rejonie Puszczy (około 1 km od Stanisławic) rezerwatu informuje stosowna tabliczka. W roku 1963 na obszarze 24,2 ha utworzono rezerwat florystyczny o ochronie częściowej, w celu zabezpieczenia naturalnych stanowisk dla niezwykłej paproci jaką jest długosz królewski (osmunda regalis). Paproć ta objęta jest ścisłą ochroną gatunkową z uwagi na wpisanie jej na czerwoną księgę roślin zagrożonych wyginięciem. Długosz królewski jest paprocią o niezwykłych rozmiarach, sięga nawet 2 m wysokości, tworząc w niektórych obszarach zwarte łany, zajmuje siedliska podmokłe, torfowe. Przez obszar rezerwatu, z zachodu na wschód przebiega ciąg podłużnych oraz parabolicznych piaszczystych wydm, powstałych wskutek procesów fluwioglacjalnych u czoła lodowca. Otaczający nas las to nie tylko zespoły roślinne, Puszcza jest także siedliskiem zwierząt. Stosunkowo łatwo je dojrzeć, a i usłyszeć, wszechobecne tu sosny „okupują” bowiem dzięcioły, pracowicie stukające w ich pnie w poszukiwaniu owadów. Wspomagają ich w tym dziele mrówki, których kopce widoczne są wzdłuż szlaku oraz pułapki porozwieszane przez leśników.

/media/data/upload/Turystyka-Historia/Krajobrazy bochenszczyzny/Szlaki-Puszcza I II III/12.jpgSzlak prowadzi dalej wzdłuż południowej granicy rezerwatu poczym skręca na północ, by ostatecznie doprowadzić do kolejnego charakterystycznego miejsca na trasie naszej wędrówki jakim jest Uroczysko Osikówka. Odcinek Stanisławice – Osikówka liczy około 5 km długości. Na skraju rozległego leśnego uroczyska, przy skrzyżowaniu dróg posadowiony jest niewielki cmentarzyk, pochowano tu żołnierzy polskich poległych w bitwie z Niemcami 9 września 1939 r. Rankiem tego dnia żołnierze z III batalionu 156 pułku piechoty rezerwy Strzelców Podhalańskich dotarli w rejon Poszyny po przedostaniu się do Puszczy Niepołomickiej z rejonu wcześniejszych walk pod Wiśniową. Wskutek zdrady, biwak batalionu został otoczony przez Niemców, w walce jaka rozegrało się w tym rejonie zginęło 56 żołnierzy wraz z dowódcą kompanii kapitanem Edwardem Szymańskim. Okoliczna ludność pochowała poległych w zbiorowej mogile, właśnie tu, na Osikówce. Dziś powstał tu niewielki /media/data/upload/Turystyka-Historia/Krajobrazy bochenszczyzny/Szlaki-Puszcza I II III/Puszcza_-_Osikolwka__mogia_zolnierzy_polskich_z_1939_r._II.jpg/media/data/upload/Turystyka-Historia/Krajobrazy bochenszczyzny/Szlaki-Puszcza I II III/Puszcza_-_Osikolwka__mogia_zolnierzy_polskich_z_1939_r._I.jpgcmentarzyk objęty żywopłotem i metalowym ogrodzeniem na betonowych słupach. Wewnątrz stoją trzy betonowe krzyże i granitowa tablica z nazwiskami poległych żołnierzy oraz mniejsza fundacyjna. Po drugiej stronie drogi stoi zaś drewniana wiata – schron, miejsce odpoczynku dla wędrujących tędy turystów.

/media/data/upload/Turystyka-Historia/Krajobrazy bochenszczyzny/Szlaki-Puszcza I II III/12 ambona mysliwska.jpgAsfaltowa droga prowadząca dalej na północ to droga do Poszyny w leśnictwie Hysne, gdzie znajduje się wspomniany już Ośrodek Hodowli Żubrów. Szlak zmienia po raz kolejny kierunek, tym razem na zachodni i prowadzi szeroką gruntową drogą wzdłuż Uroczyska Osikówka. Obszar to bogaty nie tylko w sosnowy starodrzew, zapewne i w zwierzynę o czym świadczą liczne myśliwskie ambony ustawione, a raczej oparte na dorodnych sosnach przy poboczach drogi. Kolejny odcinek szlaku prowadzi wzdłuż, traktu tzw. „Czarnej Drogi”, przecinającego Puszczę z zachodu na wschód. W rejonie Kobylej Góry szlak skręca ponownie na północ, by ominąć rozległy obszar poligonu wojskowego rozciągający się w obszarze Puszczy koło Kłaja. Płaski jak dotąd teren podnosi się z wolna kulminując wysokością 212 m npm w obrębie wzgórza zwanego Kobylą Głową. Jest to najwyższy punkt w obszarze Puszczy Niepołomickiej. /media/data/upload/Turystyka-Historia/Krajobrazy bochenszczyzny/Szlaki-Puszcza I II III/Puszcza_-_Czarna_Droga.jpgPowstanie wzgórza zawdzięczamy działalności lodowca w okresu jego największego nasunięcia – zasięgu na południe, tzw. zlodowacenia krakowskiego. Pozostawiony przez lodowiec materiał morenowy tworzy rozległe wzgórze obramione dookolną siecią drobnych cieków.

/media/data/upload/Turystyka-Historia/Krajobrazy bochenszczyzny/Szlaki-Puszcza I II III/9 lesniczowka w przyborowie.jpgOd Kobylej Głowy teren opada lekko ku północy, skłonem tej pochyłości szlak doprowadza do śródleśnej polany Przyborów, od Stanisławic 9, 7 km. Polana Przyborów znajduje się w północnej części Puszczy przylegającej już do rzeki Drwinki, przebiega tędy trakt Drogi Królewskiej wiodącej niegdyś z Niepołomic na polowania w puszczańskie ostępy polskich monarchów. Że tak było w istocie, zaświadczają stare dęby – świadkowie tych zdarzeń. Na Przyborowie znajduje się leśniczówka oraz pole namiotowe dla pragnących zatrzymać się na dłużej w tym śródleśnym zakątku. Dla wygody turystów znajdują się też plansze z mapą Puszczy Niepołomickiej (system dróg i szlaków) oraz informacjami o Puszczy i jej zasobach przyrodniczych.

/media/data/upload/Turystyka-Historia/Krajobrazy bochenszczyzny/Szlaki-Puszcza I II III/13.jpgKolejnym akcentem krajoznawczym Przyborowa jest drewniana kapliczka św. Huberta. Obecny obiekt wzniesiony został w 2005 r. i jest rekonstrukcją XVI-to wiecznej kapliczki, a zarazem nawiązaniem do łowieckich tradycji w Puszczy Niepołomickiej. Kapliczka upamiętnia ponoć wydarzenie z 1526 r. jakie zaistniało w trakcie polowania z udziałem pary królewskiej Zygmunta Starego i jego żony Bony. Rozjuszony niedźwiedź, na którego wówczas polowano, spłoszył konia niosącego brzemienną wówczas królową Bonę. Ta spadła z rumaka roniąc przy tym przyszłego następcę tronu. Według tradycji ufundował tę kapliczkę sam król Zygmunt Stary. Kapliczce patronuje św. Hubert, którego płaskorzeźba ze sceną objawienia mu się jelenia z krzyżem w porożu znajduje się wewnątrz.

Czesław Anioł
c.d.n.