Gdzie przenieść pomnik Bolesław V i św. Kingi? Na sesji - spór o „Miejską Poczekalnię"

Burzliwa sesja nadzwyczajna

Czwartkowa (9 lipca) sesja nadzwyczajna Rady Miasta Bochnia, choć formalnie poświęcona kilkunastu zmianom w budżecie, szybko przerodziła się w debatę o przyszłości „Miejskiej Poczekalni” przy szybie Sutoris oraz stojącej tam rzeźby św. Kingi i księcia Bolesława Wstydliwego. Ostatecznie radni – stosunkiem głosów 7 za, 5 przeciw i 3 wstrzymujących się – zgodzili się na zabezpieczenie 95 tys. zł na ewentualną relokację monumentu.

Wczesniej, w środę 8 lipca, przed sesją nadzwyczajną, radni dwóch komisji Komisji Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska oraz Komisji Rozwoju Gospodarczego, Budżetu i Finansów – wspólnie dyskutowali na temat proponowanych zmian budżetowych. Efektem posiedzenia były dwa wnioski – 1. o wykreślenie środków na relokację pomnika z projektu uchwały oraz – 2. wniosek o opinie prawną czy można ogłaszać przetarg bez wcześniejszego zabezpieczenia choćby minimalnej kwoty w budżecie. W tym przypadku chodziło o zmniejszenie o 150 tys. złotych na projekt drogi do ośrodka sportowo‑rekreacyjnego w Chodenicach. Jednak oś sporu zaczęła się głównie obracać wokół pozostawienia lub nie na terenie tzw. Miejskiej Poczekalni usytuowanej naprzeciw szybu Sutoris rzeźby św. Kingi i księcia Bolesława Wstydliwego. Ale po koleii:

1. Autopoprawka: 428 tys. zł na boisko i pytania o tryb procedowania
Sesję rozpoczęła skarbnik miasta, wyjaśniając powód autopoprawki: Modernizacja boiska przy ul. św. Marka po otwarciu ofert okazała się droższa o 428 tys. zł. Dlatego zwiększono wydatki majątkowe o tę kwotę, a równolegle przychody z wolnych środków i deficyt – również o 428 tys. zł. Pozostałe zmiany w projekcie uchwały nie zostały zmodyfikowane.

Już na tym etapie radni zwracali uwagę na tryb procedowania. Przewodniczący Ireneusz Sobas pytał, dlaczego sesję zwołano w trybie nadzwyczajnym, jak stwierdził – „to są normalne zmiany w budżecie” - zamiast procedować zmiany podczas zwyczajnej sesji czerwcowej:
– Co się wydarzyło w ciągu dwóch tygodni? Dlaczego nie można było tego zrobić wcześniej? Dlaczego nie może to poczekać do sierpnia?

Wiceburmistrz Wojciech Woźniczka tłumaczył, że terminy przetargów – w tym nakładek drogowych i robót dodatkowych przy budynku wielofunkcyjnym – wymusiły wcześniejsze decyzje: – Zapytania wykonawców, procedury odwoławcze, opóźnienia w rozstrzygnięciach – to wszystko spowodowało, że musimy działać szybciej. Gdybyśmy czekali do sierpnia, część inwestycji ruszyłaby zbyt późno. Jak podkreślił, po otwarciu ofert 24 lipca miasto musi mieć możliwość szybkiego zabezpieczenia środków, a kolejna sesja zwyczajna odbędzie się dopiero pod koniec sierpnia. Wiceburmistrz odniósł się również do zwiększenia środków na inwestycje drogowe. Jak wskazał, pierwotne wnioski radnych dotyczące ulicy Konfederatów Barskich opiewały na 100 tys. zł, później na 200 tys. zł, jednak miasto zdecydowało się na pełne, kompleksowe wykonanie zadania. Podkreślił, że droga ma kluczowe znaczenie komunikacyjne, m.in. ze względu na bliskość szkoły.

2. Komisje przeciw relokacji pomnika i z wątpliwościami o drogę do Chodenic
Dzień przed sesją odbyło się połączone posiedzenie dwóch komisji. Obie zgłosiły identyczne wnioski:

• wykreślenie środków na relokację pomnika św. Kingi,

• wyjaśnienie, czy wykreślenie 150 tys. zł na dokumentację drogi do ośrodka sportowego w Chodenicach nie uniemożliwi ogłoszenia przetargu.

Radna Jolanta Michałowska przewodnicząca Komisja Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska relacjonowała: – Komisja nie zaopiniowała uchwały. Wnioski dotyczyły wykreślenia relokacji pomnika i wyjaśnienia, czy brak środków nie blokuje inwestycji. Radny Grzegorz Pałkowski – przewodniczący Komisji Rozwoju Gospodarczego, Budżetu i Finansów zajął identyczne stanowisko.

Odnosząc się do ww. pytań skarbnik Ewa Dudek uspokajała: Wątpliwości radnych dotyczące możliwości ogłoszenia przetargu bez zabezpieczonych środków rozwiała skarbnik miasta Ewa Dudek wyjaśniając że: ustawa Prawo Zamówień Publicznych nie zakazuje wszczynania przetargu bez środków w budżecie, jak również, że zadanie znajduje się w WPF (Wieloletniej Prognozie Finansowej) – a środki muszą być zabezpieczone dopiero przy podpisaniu umowy – płatności przewidziano na lata 2027-2028.

3. Spór o dzierżawę: od „zerowania kosztów” do 2 400 zł miesięcznie
Kluczowym punktem sesji okazała się jednak kwestia przyszłości placu przy szybie Sutoris. Palc ten jak wiadomo jest dzierżawiony przez Urząd Miasta od prywatnego właściciela. Urzędnicy przedstawili szczegóły negocjacji dotyczące cen za dzierżawę:

• dotychczas miasto płaciło ok. 8 tys. zł rocznie, które właściciel „zerował” poprzez podatki i opłaty,

• nowa propozycja to 2 400 zł miesięcznie (28 800 zł rocznie),

• realny zysk właściciela po odliczeniach wyniósłby ok. 14,2 tys. zł rocznie,

• dodatkowym warunkiem jest umowa na minimum 5 lat.

Burmistrz Magdalena Łacna stanowczo odrzuciła te warunki: – Nie mogłam się zgodzić na to, żebyśmy płacili więcej. Właściciele oczekiwali też zamiany gruntów – parkingu przy Fischera za działkę przy Dominikańskiej. To byłaby niegospodarność.

Przewodniczący rady Jan Balicki wskazywał na strategiczny kontekst: remont szybu Campi, który za około półtora roku skieruje cały ruch turystyczny kopalni pod szyb Sutoris. – Te 200 tysięcy turystów przyjedzie pod Sutoris. Pozbawiamy ich nie tylko pomnika, ale całego placu – poczekalni. Zastanówcie się, czy nie warto zapłacić 900 czy 1200 zł miesięcznie, żeby zachować to miejsce.

Wiceprzewodniczący Marek Rudnik przypomniał genezę problemu: – Posadowienie pomnika na nieswojej działce to był błąd. To jest kukułcze jajko, które teraz mamy.

Ostatecznie radni zabezpieczyli w budżecie 95 tys. zł na przeniesienie pomnika. Zabezpieczone środki mają pokryć fizyczne przeniesienie rzeźby, budowę nowego fundamentu oraz przywrócenie terenu przy Sutoris do stanu pierwotnego (w tym usunięcie betonowych pali).

Jakie nowe lokalizacje dla pomnika są brane pod uwagę? Podczas dyskusji brano pod uwagę dwa miejsca - albo Planty Salinarne przed Strażą Miejską albo skwer przy I Liceum Ogólnoksztalcącym. Wiceburmistrz Woźniczka podkreślał jednak, że pozostawienie środków w budżecie nie zamyka dalszych negocjacji z właścicielem.

Czytaj Także: Nowy pomnik w Bochni

7. Zarzuty o pośpiech i brak szacunku dla radnych
Radna Jolanta Michałowska ostro skrytykowała sposób procedowania: – Stawiacie nas pod ścianą. Dostajemy kosztorysy dwie godziny przed komisjami. Nie wiem, po co ta dyskusja, skoro i tak nie liczycie się z naszym głosem.

8. Głosowanie i finał sesji
Ostatecznie, mimo sprzeciwu części radnych i wątpliwości proceduralnych, uchwała nowelizująca budżet na 2026 rok została przyjęta:

7 głosów za, 5 przeciw, 3 wstrzymujące się. Uchwałę w sprawie zmiany WPF (Wieloletniej Prognozy Finansowej) na lata 2026-2036 przyjęto głosami: 9 za, 1 przeciw, 5 wstrzymujących się.

Nadzwyczajna sesja pokazała, jak wiele wątków – od przetargów, przez inwestycje drogowe, po kwestie własnościowe – splata się w pozornie prostych zmianach budżetowych. Radni domagali się wyjaśnień, a burmistrz i jej zastępcy tłumaczyli, że tempo prac wynika z konieczności sprawnego prowadzenia inwestycji oraz reagowania na sytuację przetargową. Spór o pomnik św. Kingi oraz pytania o drogę do ośrodka sportowego pokazują, że część decyzji budżetowych ma charakter nie tylko finansowy, ale również symboliczny i strategiczny dla rozwoju miasta.

Poniżej przedstawiamy przyjęte przez radnych zmiany w budżecie na 2026 rok:

Opracowanie dokumentacji budowy drogi dojazdowej do ośrodka sportowo-rekreacyjnego w Chodenicach

– 150 000,00 zł

Opracowanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej stabilizacji osuwiska przy ulicy Dębnik

• 65 886,00 zł

Opracowanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej stabilizacji osuwiska przy ulicy Kurów

• 111 794,00 zł

Przebudowa nawierzchni ulicy i chodnika przy ulicy Konfederatów Barskich na wysokości SP 4/II LO

• 600 000,00 tys. zł

Przebudowa nawierzchni w ul. Krzyżanowickiej

• 100 000,00 tys. zł

Wykonanie nakładki bitumicznej w ul. Kurów (od obwodnicy do skrzyżowania w ul. Witosa)

• 500 000,00 zł

Przebudowa drogi dojazdowej i chodnika przy ul. Legionów Polskich 6

• 220 000,00 zł

Dostawa, instalacja i uruchomienie systemu kolejkowego w Urzędzie Miasta

• 100 000,00 zł

Wymiana stolarki okiennej w sali gimnastycznej w budynku Szkoły Podstawowej nr 1 przy ul. Bernardyńskiej 1

• 120 000,00 zł

Wyposażenie wielofunkcyjnego budynku usług społecznych na terenie osiedla Niepodległości

• 125 000,00 zł

Zagospodarowanie terenu wokół budynku wielofunkcyjnego

• 180 000,00 zł

Relokacja rzeźby św. Kingi

• 95 000,00 zł

Wszystkie proponowane zwiększenia w budżecie + 2 217 680,00 zł

Zmniejszenia – 150 000,00 zł

K. Stompór